Publieke waarden
Binnen CIIIC staan publieke waarden centraal. We willen dat immersive experiences (IX) niet alleen innovatie brengen, maar ook bijdragen aan mens en samenleving. De Richtlijn Publieke Waarden en de Zelftoets helpen iedereen die met IX werkt om bewust om te gaan met de impact van hun werk.
Richtlijn Publieke Waarden
De Richtlijn Publieke Waarden is ontwikkeld voor iedereen die werkt met immersive experiences (IX), zoals ontwikkelaars, ontwerpers, onderzoekers, makers en andere betrokkenen (IX-professionals).
De richtlijn helpt om na te denken over ethische keuzes in projecten en toepassingen van IX.
In lijn met eerder onderzoek van het Rathenau Instituut staan de volgende zeven waarden centraal:
De zeven kernwaarden
Privacy
Bescherming van gebruikersdata en persoonlijke informatie in immersive omgevingen waar grenzen tussen fysiek en digitaal vervagen.
Zelfbeschikking
Waarborgen van autonomie en keuzevrijheid. Gebruikers behouden controle over hun ervaring en data.
Democratie
Ondersteuning van democratische principes en participatie. IX moet bijdragen aan een geïnformeerde samenleving.
Gezondheid
Bescherming van fysiek en mentaal welzijn. Aandacht voor motion sickness, oogvermoeidheid en psychologische effecten.
Veiligheid
Voorkomen van schade aan gebruikers. Zowel fysieke veiligheid als bescherming tegen manipulatie en misleiding.
Inclusiviteit, participatie & non-discriminatie
Gelijke toegang en non-discriminatie. IX-ervaringen moeten toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht beperking.
Duurzaamheid
Milieu- en sociale verantwoordelijkheid. Bewustzijn van de ecologische voetafdruk van IX-technologie.
Waarom deze richtlijn?
Immersive experiences (IX) hebben grote invloed op hoe we werken, leren en leven. Ze bieden kansen in sectoren zoals zorg, onderwijs en de creatieve industrie, maar brengen ook risico’s met zich mee. Denk aan het gebruik van persoonlijke data, beïnvloeding van gedrag en de verspreiding van misinformatie. Door de snelle ontwikkeling van AI worden deze vragen steeds urgenter. Daarom is het belangrijk om publieke waarden mee te nemen in de ontwikkeling van IX.
Lerend instrument
De richtlijn en zelftoets zijn een eerste versie en worden binnen CIIIC verder ontwikkeld op basis van praktijkervaring en nieuw onderzoek. Het doel is om publieke waarden steeds beter te borgen in een snel veranderend veld.
Toepassing
De richtlijn en zelftoets zijn bedoeld voor iedereen die werkt met IX: makers, ontwerpers, onderzoekers, onderwijs, bedrijven en publieke organisaties. In sommige gevallen, zoals artistieke of satirische toepassingen, kunnen andere afwegingen gelden, mits dit goed wordt onderbouwd.
Zelftoets Publieke Waarden
De Zelftoets is ontwikkeld door PublicSpaces, Waag Futurelab en het Rathenau Instituut in opdracht van CIIIC.
Met de zelftoets kunnen IX-professionals stap voor stap nadenken over de impact van hun project. Het helpt om risico’s te herkennen, transparant te werken en publieke waarden mee te nemen in ontwerp en uitvoering.
Doe de publieke-waardenzelftest
Ben je deelnemer aan een CIIIC-call? Doorloop de zeven publieke waarden stap voor stap in de online zelftoets.